انجمن ایرانی روابط بین الملل با همکاری دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه خوارزمی و گروه پژوهشی فرهنگ دیپلماسی و گفتگو دو فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی 2980-9908 4 2 2026 02 20 The Impact of Institutional Church–State Relations on Discursive Legitimation in Europe (France and Poland, 2000–2025) اثر پیوند نهادیِ کلیسا-دولت بر مشروعیت‌بخشی گفتمانی در اروپا (مطالعه فرانسه و لهستان 2000 تا 2025) 23 44 244816 10.22034/sjcds.2026.244816 FA فریبرز ارغوانی پیرسلامی دانشگاه شیراز 0000-0002-6180-7751 محمد صادق محمودی دانشجوی دکتری علوم سیاسی، گروه علوم سیاسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران. 0000-0003-4217-3738 Journal Article 2025 11 21 The European Union is often depicted in the international relations literature as a secular actor and a normative power, in which religion occupies a marginal place. Yet during the Ukraine crisis, many European politicians invoked Christianity, Christian civilisation, and religious values to justify their security stances, and some did so in explicitly theological terms. This article seeks to clarify this linkage and to show how religious and civilisational language is converted into security decision-making. Its central question is how France and Poland articulate their foreign and security policies through religious references. The article argues that, in the aftermath of the Ukraine crisis, religious references have become more salient in the foreign policies of both France and Poland; however, differences in their religion–state regimes and in their national political theologies generate two distinct patterns of action. In France, religion is recast in the idiom of European values and civilisation, whereas in Poland it is expressed more overtly through the lens of a Christian West confronting an Eastern threat. This study offers a comparative analysis of the period 2000–2025, examining party texts, speeches, and official documents in both countries for religious and civilisational references, and comparing these with their behaviour on the European Union’s core security issues. The findings show that, in both cases, such religious references simultaneously legitimise hard-line positions and strengthen scepticism about transferring defence competences to the EU level. اتحادیه اروپا در ادبیات روابط بین‌الملل اغلب به‌عنوان کنشگری سکولار و قدرتی هنجاری تصویر می‌شود، که دین در آن حاشیه‌ای است. اما در بحران اوکراین، بسیاری از سیاست‌مداران اروپایی از مسیحیت، تمدن مسیحی و ارزش‌های دینی برای توجیه مواضع امنیتی خود استفاده کردند و این استفاده از مفاهیم الهیاتی را به‌صورت مشخص نیز مطرح کرده‌اند. هدف مقاله، روشن کردن این پیوند و نشان دادن چگونگی تبدیل زبان دینی و تمدنی به تصمیم‌گیری امنیتی است. پرسش اصلی این است که فرانسه و لهستان چگونه سیاست خارجی و امنیتی خود را با ارجاعات دینی صورت‌بندی می‌کنند. ادعای اصلی مقاله این است که پس از بحران اوکراین ارجاعات دینی در سیاست خارجی فرانسه و لهستان برجسته‌تر شده است؛ اما، به‌سبب تفاوت در رژیم دین- دولت و الهیات سیاسی ملی، به دو الگوی متمایز کنش می‌انجامد که در فرانسه دین در قالب ارزش‌ها و تمدن اروپایی بازنویسی می‌شود و در لهستان به‌طور صریح در قالب غرب مسیحی و تهدید شرقی بروز می‌کند. پژوهش حاضر مطالعه تطبیقی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۵ است که متون حزبی، نطق‌ها و اسناد رسمی دو کشور را بر اساس ارجاعات دینی و تمدنی بررسی و با رفتار آن‌ها در موضوعات اصلی امنیتی اتحادیه مقایسه می‌کند. یافته‌ها نشان می‌دهد این ارجاعات دینی در هر دو مورد هم‌زمان مواضع سخت را مشروعیت می‌بخشد و تردید نسبت به انتقال صلاحیت‌های دفاعی به سطح اتحادیه را تقویت می‌کند. http://www.sjcds.ir/article_244816_fbbeaa7ffd97a587018ae3ef053219ae.pdf