در جهانی که هر روز بیش از بیش به سوی پیچیدگی، وابستگی متقابل و پیوندهای فراملی حرکت میکند؛ دیپلماسی دیگر تنها ابزاری سیاسی محدود به نهاد دولتها نیست؛ بلکه به یک فرهنگ، رویکرد و ضرورتی راهبردی برای حیات ملی و تقویت جایگاه کشورها در عرصخ جهانی تبدیل شده است.
در این راستا، موسسه فرهنگ دیپلماسی و گفتوگو در سال 1400 با هدف شناسایی، آموزش و تقویت ظرفیتهای دیپلماسی در حوززههای مختلف سیاسی، فرهنگی، علمی، اقتصادی، آموزشی و رسانهای؛ نقطه آغازی برای ایجاد بستری نهادینه شده و منسجم جهت ارتقای قدرت نرم کشور قلمداد میشود. این موسسه به عنوان نخستین نهاد پژوهشی تخصصی در این حوزه با مشارکت مجموعهای از استادان دانشگاه، پژوهشگران حوزه روابط بینالملل و دانشجویان با تحصیلات تکمیلی در رشتههای مرتبط توانست گامی نوین در جهت ظرفیتسازی نخبگان علمی در عرصه دیپلماسی بردارد.
اما برای آنکه این تلاشها محدود به فعالیتهای آموزشی باقی نماند و زمینهای برای همافزایی علمی، تضارب آرا ئ مشارکت گستردهتر جامعه دانشگاهی فراهم گردد؛ دو فصلنامه «مطالعات فرهنگ دیپلماسی» نیز به عنوان بازوی علمی راهاندازی شد. هدف از راهاندازی این فصلنامه، فراهم ساختن بستری علمی برای دریافت، انتشار و ترویج مقالات استادان، دانشجویان و پژوهشگران علاقهمند حوزه دیپلماسی و سیاست خارجی است. مقالاتی که با رویکردی تحلیلی، انتقادی و آیندهنگر بتوانند به ارتقای سطح دانش، تصمیمسازی و سیساتگذاری در این حوزه حیاتی یاری رسانند.
ما بر این باور هستیم که سیاست خارجی و دیپلماسی در دهههای اخیر، به یکی از چالش برانگیزترین و در عین حال تعیینکنندهترین حوزه در حکمرانی در ایران تبدیل شده است. بررسی تجربیات تاریخی ایران نیز نشان میدهد که هر جا دیپلماسی فعال، هئشمندانه و هدفمند در کنار اقتدار ملی قرار گرفته؛ کشور توانسته است از بحرانها عبور کند و مسیر توسعه را هموار سارد. از سوی دیگر، غفلت از دیپلماسی یا اعمال آن به شیوهای ناهماهنگ همواره منجر به تضعیف جایگاه کشور در نظام بینالملل شده است.
فصلنامه ما با بهرهگیری از ظرفیتهای علمی و تجربی موجود در کشور و با تکیه بر تحلیل روندهای جهانی و منطقهای در پی آن است که به مرجع علمی معتبر برای گفتوگو، نقد و ارائه راهکارهای سیاستی در حوزه دیپلماسی بدل شود. ما در تلاشیم گامی موثر برای توسعه فرهنگ دیپلماسی در کشور، ارتقای قدرت نرم و تقویت موقعیت ایران در عرصه جهانی برداریم. این دو فصلنامه، محل تلافی علم و سیاست است؛ جایی که افکار، ایدهها و تحلیلهای متخصصان میتواند مسیرهای تازهای برای آیندهای بهتر ترسیم کند.