دو فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی

دو فصلنامه مطالعات فرهنگ دیپلماسی

مقایسه حکمرانی ایران، ترکیه و عربستان سعودی در جاده ابریشم دیجیتال

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
چکیده
این مقاله به مقایسه الگوهای حکمرانی ایران، ترکیه و عربستان سعودی در تعامل با جاده ابریشم دیجیتال چین می‌پردازد. با استفاده از روش تحلیل تطبیقی و بررسی اسناد رسمی، گزارش‌های بین‌المللی و داده‌های پروژه‌های اجرایی، نشان داده می‌شود که این سه کشور سه رویکرد متفاوت را در پاسخ به این ابتکار ژئوفناورانه اتخاذ کرده‌اند. عربستان سعودی با همسویی کامل با چشم‌انداز ۲۰۳۰، گسترده‌ترین همکاری‌های سیستماتیک را در حوزه‌های شهر هوشمند، ۵جی، ماهواره بیدو و کابل‌های زیردریایی با چین دنبال می‌کند. ترکیه نیز با مشارکت فعال بخش خصوصی و استفاده از موقعیت ژئواستراتژیک، در یازده از چهارده بُعد جاده ابریشم دیجیتال حضور مؤثری دارد. در مقابل، ایران با وجود تمایل سیاسی، تنها در پنج بُعد مشارکت داشته و بیشتر پروژه‌های کلیدی آن به دلیل تحریم‌ها متوقف یا محدود مانده است. این تفاوت‌ها ریشه در ساختارهای نهادی، ظرفیت مالی و جهت‌گیری‌های راهبردی هر کشور دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که جاده ابریشم دیجیتال تنها یک پروژه زیرساختی نیست، بلکه ابزاری برای شکل‌دهی به نظم دیجیتال جدید است که در آن چین الگوهای حکمرانی فناورانه خود را صادر می‌کند. برای ایران، توصیه می‌شود تا با ایجاد هماهنگی بین‌بخشی، اولویت‌دهی به پروژه‌های کم‌ریسک و تقویت ظرفیت‌های داخلی، از این فرصت برای دستیابی به استقلال فناورانه استفاده کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

Comparison of Iran, Turkey, and Saudi Arabia’s Governance in the Digital Silk Road

نویسنده English

Hamed Mehraban INCHEHBROUN
Allameh Tabataba'i UniversityM TEHRAN, IRAN
چکیده English

This paper examines the governance models of Iran, Turkey, and Saudi Arabia in their engagement with China’s Digital Silk Road. Using a comparative analytical approach and drawing on official documents, international reports, and data from implemented projects, the study reveals that these three countries have adopted markedly different strategies in response to this geo-technological initiative. Saudi Arabia, fully aligned with Vision 2030, has established the most comprehensive and systematic cooperation with China across domains such as smart cities, 5G infrastructure, BeiDou satellite systems, and subsea fiber-optic cables. Turkey, capitalizing on active private-sector involvement and its geostrategic location, maintains a significant presence in eleven of the fourteen dimensions of the Digital Silk Road. In contrast, Iran—despite political interest—participates in only five dimensions, with most of its key projects either suspended or severely constrained due to sanctions. These divergences are rooted in each country’s institutional frameworks, financial capacity, and strategic orientations. The findings suggest that the Digital Silk Road is not merely an infrastructure endeavor but a mechanism for shaping an emerging digital order, through which China exports its techno-governance paradigms. For Iran, the study recommends enhancing inter-agency coordination, prioritizing low-risk digital initiatives, and strengthening domestic technological capabilities to leverage this opportunity toward achieving technological sovereignty.

کلیدواژه‌ها English

Digital silk road
Digital governance
Iran
Turkey
Saudi Arabia